Verpondingskohier Putten 1650

Verpondingskohier van Putten uit 1650

In 1651 werd ter vervanging van de schildschatting in Gelderland de verponding ingevoerd. Deze belasting werd geheven op onroerende goederen, waaruit inkomsten werden verkregen. De verponding betekende de 6e penning, ofwel het zesde deel, van de belastbare pachtwaarden van bebouwd en onbebouwd land en de 9e penning, ofwel het negende deel van de belastbare huurwaarde van huizen zonder grond. De kohieren werden tussen 1646 en 1650 opgesteld door zetters en buurmeesters, die goed bekend waren met de lokale situatie. (1) De verpondingskohieren van de Veluwe (en Zutphen en Nijmegen) bevinden zich in het Gelders Archief. (2)

De schatting van de waarde van het bezit voor de verponding is gebaseerd op de (getaxeerde) pachtwaarde van huis, hof, land en vee. Wanneer er een huis op het land staat wordt voor bepaling van de fiscale pachtwaarde 8% afgetrokken voor onderhoud tot een maximum van 12 gld. Soms gebeurt dit alleen voor huis en hof, soms integraal met het bijbehorende land. De schatting van de waarde en het bedrag dat fiscaal belastbaar is staan in de rechterkolom. Wanneer de schatting een huis zonder land betreft staat het fiscaal belastbare bedrag na aftrek van 10% voor onderhoud in de linkerkolom. In deze kolom wordt ook het fiscaal belastbare bedrag van tienden, etc. opgenomen.

Over het fiscaal belastbaar bedrag van huis, hof, land en vee wordt de zesde penning geheven.
Over huizen zonder land, tienden, etc. wordt de negende penning geheven.

1 schepel = ca. 0,14 hectare
1 mud gesaeijs = 4 schepel gesaeijs = 2/3 morgen/mergen = ca. 0,57 hectare
1 morgen/mergen = ca. 0.85 hectare

Bedragen in guldens (gl)-stuivers (strs)-penningen (p)/denier (dr)

Overige lasten zijn horige lasten die betaald worden aan:
De Abdis van Elten ontvangt “stedicheijt”.
De Abt van Paderborn/kelner te Putten ontvangt “stedicheijt”.
De Hertog (later de Rekenkamer) ontvangt “herengelt” of  “tins” (In 1650 waren goederen die herengelt of tins betaalden verpacht aan de Graaf van Bentheim (Batenburgse pachtschap).
De Jufferen van Harderwijk ontvangt een geldbedrag.
De Rentmeester ontvangt “rijsvoer” (wagenvracht rijshout).

Het verpondingskohier van Putten uit 1650 (3) is als volgt ingedeeld:

  1. Spriel en Huinen (deel 1 en 2), fol. 1-18.
  2. Gerwerdingen, fol. 19-24.
  3. Hell, fol. 25-39.
  4. Hoef (deel 1, 2, 3), fol. 40-74.
  5. Diermen, fol. 75-120.
  6. Norden, fol. 121-129.
  7. Halvinkhuizen en Beisteren, fol. 130-142.
  8. Dasseler en Nulde, fol. 143-156v.
  9. Dorp Putten, fol. 157-163.
  10. Putterdijk, fol. 184-210.
  11. Sprielderbosch en Putterbosch, fol. 211-216.
  12. Recapitulatie, fol. 216v.

-0-

Bronnen:

  1. Hendrik Karel Roessingh, Hoe zijn de Gelderse verpondingskohieren uit het midden van de 17e eeuw ingericht Bijdragen en Mededelingen Gelre [BMG], dl LXIII (1986/1969).
  2. Gelders Archief, 008 Staten van het Kwartier van Veluwe en hun Gedeputeerden, inv. nrs. 282-301 Verpondingskohieren 1646-1650 [GA VERP].
  3. [GA VERP] inv. nr. 293 (Putten), fol. 1-216v.

Met dank aan Jan van de Kraats te Putten.

Laatst bijgewerkt: 20/03/15.

Copyright ©OGR

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google photo

Je reageert onder je Google account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s